X
تبلیغات
معماری - سانتیاگو کالتروا
همه چیز درمورد معماری

زندگی نامه:

سانتیاگو کالاتراوا (Santiago Calatrava) در سال 1951در والنسیای اسپانیا متولد شد . وی تحصیلات ابتدایی اش را در همان شهر به پایان رساندو سپس با اشتیاق فراوان د رکلاس های هنری شرکت کرد . او معماری را در مدرسه Escuela Techica Superior de Arquiteectu

فراگرفت و در سال 1973 در آموزش های دوره ای دروس شهری والنسیا ، شرکت نمود و پس ا زآن تحصیلات مهندسی ساختمان را در ETH زوریخ به اتمام رساند و در سال 81-1979 مدرک دکترا در علوم تکنیکی را از ETH اخذ نمود .در سال 1987 به عضویت فدراسیون معماران سوئیسی BSA وسپس به عضویت اکادمی جهانی معماران درآمد . وی موفق به کسب جایزه ی IABSانجمن مهندسان سازه وپل سازی وجایزه FAD (عقیده –فضا – معماری ) گردید و پس ا زآن عضویت افتخاری BDA (انجمن معماران آلمان ) را به دست آورد .

تسلط یکسان بر زبان اسپانیایی ،انگلیسی ،فرانسه وآلمانی به سادگی بین هنر ،معماری ومهندسی که گویی کشورها را تغییر می دهد ارتباط برقرار می کرد . سانتیاگو کالاتراوا به وضوح شخصیتی است که می توان اورا نور هدایتگر نسلی دانست که الان شروع کرده اند به تسخیر جهان معماری .خانه ای نزدیک ساحل زوریخ که هم به عنوان محل اقامت وهم دفتر کار کالاتراوا است ،به خوبی شخصیت وی وفرایند کاری اورابیان می کند .

از بیرون این سنگ سخت مسکونی در حالی که تعدادی از مجسمه های کالاتراوا روی چمن قرار دارند ،تنها می تواند همچون نماد بورژوایی تعریف شود .با این وجود معمار به بازسازی سازه پرداخته و به آن بعدی شفاف ومدرن وکمتر آسیب دیده با چیزهای غیر اصلی واضافی داده است و یک بیننده نامطلع ممکن است نتیجه بگیرد که این خانه یا دفتر ساخته یک معما ریامهندس نیست بلکه متعلق به یک مجسمه ساز یا نقاش است.

کالاتراوا بنیان گذار شیوه ای در دو رشته ی مهندسی سازه ومعماری است . او نه تنها این دو رشت را تجربه کرد ،بلکه مجسمه سازی را هم به نحو احسن ومنحصربه فرددنبال کرده است . روش کار او بدین ترتیب است که در وهله ی اول به مقاطع ونماها بیش از پلان اهمیت می دهد ؛ درواقع اودر سه بعد طراحی میکند ودرآن واحد به هر سه بعد طرح خود می اندیشد .مقطع نه تنها مستقیما با استحکام ساختمان ارتباط دارد بلکه زیبایی آن را نیز رقم می زند. کالاتراوابه ندرت وسایل طراحی به کار می برد و اغلب با دست آزاد طراحی کرده و طرح خوردرا به صورت ماکت در می اورد .بدین ترتیب اوبا اصلاح مدل های ساخته شده واسکیس زدن از روی آنها وحل برخی از مسائل استاتیکی ، طرح خودرا پیش می برد  بدون این که ترسیمات فرمالی داشته باشد .بعد از تایید اسکیس ها ،نقشه ها ی معماری وفنی سازه ها وجزئیات آماده به کارخانه های سازنده تحویل داده می شود .

منابع فرم های کالاتراوا عناصر محیط اطراف از جمله جانوران ، اسکلت بدن انسان ،پرواز ، فرود ، تحرک ، چشم انسان وخط وخطوط طبیعی است .طراحی او شورانگیز ،قابل لمس وکامل است .برای کالاتراوا زیبایی مهم ترین مساله است وناگفته نماند که منبع الهام او طبیعت است با این حال دراکثر کارهایش خرد وخلاقیت کالاتراوا است که الگوهای طبیعی را به معماری تغییر شکل وتغییر عملکرد می دهد . درایت وتیزبینی کالاتراوا در تبدیل سوژه های محیطی به توده ای از سنگ ، بتن ،فولاد و شیشه که معماری را شکل می دهد ، ویژه ی خوداوست .کنش های متقابل طبیعت وعنصر کارکرد در طرح های وی آن قد ربا یکدیگر در تعامل هستند که آنچه ساخته می شود نه در طبیعت وجوددارد ونه معماری مشابهی برا ی آن یافت می شود.سبک کالاتراوا برای همه شناخته شده است وعناصر نمادین به مراتب درکارهایش مشاهده می شوند . کالاتراوا مصالح را با رنگ واقعی شان به کار می برد .خوداودراین باره می گوید :‹‹ من سالهای طولانی با مصالحی کار کردم که رنگ طبیعی خودرا داشتند ،  بنابراین رنگ مصالح در انتخاب نوع  آن ها برای استفاده در ساختمان اهمیت زیادی پیدا می کرد .به جای این که خیلی مشغول ترکیب رنگ ها شوم سعی کردم با نور تابیده شده به رنگ طبیعی وبازتاب هاوسایه ها ی پدید آمده روی سطوح به رنگ دلخواهم برسم .›› او همچنین می گوید :‹‹ من بیشتر با نور وسایه وبازتاب آن ها روی سطوح وبافت های مختلف کار می کنم .›› فلیکس کاندلا درباره ی او       می گوید :‹‹ ساختمان های کالاتراوا دارای عناصر غیر قابل توصیفی است که آن ها را دلپذیر میکند .››روش کالاتراوا نمی تواند در زمره ی روش شناسی مرسوم روز قرار گیرد ؛ از طرف دیگر بیشتر در گیری اوبا توپولوژی عناصر ساختمان و الگوهای معمارانه با توجه با موقعیت سایت است .

برخی از کارهای کالاتراوا از روش مهندسی ومعماری فلیکس کاندلا ، اینجو فرینت ،رابرت میلرت ، آنتونی گائودی و پیر لویجی نروی  تاثیر پذیرفته است .ویژگی ای که در همه ی کارهای وی مشاهده می شود ، تعادل مکانیکی خوب آن ها ست که با برداشت دقیق از نیروهای کشش وفشار مطرح می شود و ساختمان هایش تصویری از حرکت وجنبش را درذهن به وجود می آورند. کالاتراوا معتقد است در معماری باید بین ساختمان ومحیط ، ارتباطی منطقی – حسی وجود داشته باشد .

سازه برای کالاتراوا عامل برقراری تعادل و توازن بین ابداع فرم وقواعد علمی واصول کارایی آن است . کالاتراوا مهندسی را هنری عملی می داند . موسیقی ،نقاشی وعلوم طبیعی برای کالاتراوا به اندازه ی محاسبات سازه ای ارزشمند وحیاتی هستند .سازه های زیبا وباشکوه اوتخیلات واحساسات پرشور را در بیننده به وجود می آورند .او در پی خلق فرمها ی نوینی است که بر مبنای دانش فنی شکل می گیرند . دریافت علمی ودانش فنی ، د رکنار خلاقیت های کالاتراوا به کارهای او جلوه ای خاص می بخشند .این خلاقیت یا دآور ارتباط تنگاتنگ علم وهنر است که دراسکیس های لئوناردوداوینچی نیز دیده می شود . درحقیقت فن در آثار کالاتراوا برای تجلی وبیان مباحث سازه ای به کار گرفته می شود و بدین ترتیب جسارت سازه ای معما ری با بیان ساده وروان معماری او عجین می شود واثر به صورت ترکیبی موزون از اصول فیزیکی ساختاری وزیبای تجلی می یابد واتفاقا همین اصول سازه ای است که در آثار کالاتراوا  تکلیف فرم را نیز تا حدود زیادی مشخص می کنند.

به عقیده ی نروی سه عامل زیبا شنا ختی ،خلاقیت وعلوم طبیعی در پیدایش آثار ارزشمند سازه ای سهم مساوی دارند .به نظر ادواردو ترجیحا حاصل کار طراح وقتی قابل قبول خواهد بود که ملاحظات اواز علوم  طبیعی و فن آوری ها فراتر رود وتنها در این شرایط و با در نظر گرفتن هنر ،هوشمندی ، عواطف ، استعداد ها  ونشاط بشری است که می توان به طرح ها یی خوشایند دست یافت .

از نظر مهندسان شاخص قرن بیستم ‹‹بتن مسلح ›› جایگاه ویژه ای داشت کالاتراوا نیز بتن مسلح را عالیترین ماده ی ساختمانی می داند . در واقع در اسپانیا برای بتن کلمه ی (Hormigo)  به کار می رود .ریشه ی  ان کلمه از فرم است ومعنای آن نیز  هما ن قابلیت شکل پذیری یعنی ویژگی بارز بتن است .وی با شناخت ماهیت این ماده ی ساختمانی و ترکیب ان با فولاد وسازه ها ی کابلی به فرم های مجسمه وار خوددست می یابد..

کالاتراوا ایده ای ‹‹ عناصر متحرک معمای ›› را مطرح میکند . طرح های پاویون بتنی شناور دریاچه ی لوسرن وپلانتاریوم شهر والنسیا وبخش های مختلف دهکده ی المپیک 2004 آتن به ویژه مشعل المپیک از نمونه های موفق کالاتراوا دراین زمینه هستند . موضوع مورد توجه معمار در این بناها نورو حرکت بوده واین عناصر منبع الهام اوهستند . بعضی ا زسازه های کالاتراوا  مانند چند پروژه ای که از ان ها نام بردیم عملا حرکت دارنداما برخی دیگر مانندایستگا ه قطاردر لیون فرانسه احساس حرکت را القا می کنند که ازاین نظر یادآور ترمینال TWA و فرودگاه جان اف کند ی ایروساربنن است .

جریان تحول فرم که د راثار کالاتراوا دیده می شود ،در عین حال یاد آور میراث مشترک اوبا فرانسیسکو گویا ، سالوادوردالی ،خوان میرو و آنتونی گانودی است .کیفیت عرفانی وخیالی نقاشی های گویا را یک قرن بعد در نقاشی های رویایی دالی ودر معماری گائودی می توان دید .در آثار خوان میرو نیز دگرگونی فرم با این صورت است که گویی فرم ها ی زنده وابستره ی اوتغییر شکل داده ومانند موجودات تک سلولی ،منقبض ومنبسط می شوند .

کالاتراوا  همچنین از اصل دگردیسی در معماری ارگانیک مانند آن چه که رودلف اشتاینر در بنای گوتینهام شهر دورناخ سوئیس مطرح کرد،بهره گرفته است و کارهای وی ،بیننده را مجذوب ساخته و به هیجان می آورند .آثار کالاتراوا احساس برانگیرند وبه همین دلیل از تمام خصلت های بناهای یادمانی برخوردارند و این نوع معماری به شدت محیط اطراف را متاثر کرده وبا ناخود آگاه انسان در هم می آمیزد .

 

شناخت و تحلیل پروژه (موزه هنرهای میلیواکی ) :

این نخستین کار کالاتراوا در ایالت متحده به دلیل خصوصیات منحصر به فرد معماری ،سازه واجرا یکی از آثار برتر جهان وبرای شهر میلواکی ،ایالت ویسکانسین و کل ایالت متحده یک نماد ونشانه است .شکل طرح ،نحوه عملکرد وروش ساخت در این پروژه از ایده ها و پروژه ها پیشین کالاتراوا  متمایز است و بار دیگر نبوغ  کالاتراوا را در طراحی به اثبات می رساند . موفقیت این پروژه در جذب بازدید کنندگان موزه هنر شهر میلواکی بی نظیر است . به عنوان مثال ،در هنگام افتتاح حدود 32 هزار نفر در موزه حضور یافتند که بسیار بیشتر از حداکثر پنج هزار بازید کننده در روز ونیز متوسط هزار بازدید کننده 2000 در روز بود .شمار بازید کنندگان که در سال  حدود 165 هزار نفر بود ، در سال 2003   به عدد بی سابقه 434 هزار نفر رسید (حدود 163درصد افزایش ). در این مدت شمار اعضای موزه نیز از 13هزار نفر به 27هزار نفر افزایش یافت .

پروژه طرح توسعه موزه هنر شهر میلواکی چندعنصر شاخص دارد :

پاویون کوادراکی (QP) همان قسمت الحاقی به موزه قبلی است وفضاهای متعدد با کاربریهای مختلف دارد بال پرنده (سایه بان ) روی پاویون قرار داد ودر زیبایی وعملکرد کم نظیر است .

پل ریمان یک پل کابلی پیاده رو است وموزه ساحل دریاچه را به یکی از خیابانهای اصلی شهر (خیابان ویسکانسین ) متصل می کند .

فضای سبز و محوطه سازی اطراف مجموعه به صورت بسیار زیبایی طراحی شده است .

 

تاریخچه پروژه:

طرح توسعه موزه هنر میلواکی در واقع گسترش ساختمان اولیه است که اروسارینن طراحی کرد ودر 1957 تکمیلی شد. سپس در 1975 با هزینه  7 میلیون دلار اجرای یک بال الحاقی به مجموعه که دیوید کالر طراحی کرده بود .به پایان رسید در 1980نام مرکزهنر به موزه هنر تغییر یافت ودر 2001میلادی طرح کالاتراوا  برای افزایش فضای موزه به بهره برداری رسید .

با اجرای طرح جدید ،فضای کل موزه که قبلا 15هزار متر مربع بود 13هزار متر مربع ،یعنی 90درصد افزایش یافت و فضای گالری موزه با 30درصد افزایش از 8500متر مربع به 11هزار متر مربع رسید .هزینه اجرای پروژه ،بیش از یکصد میلیون دلار بود که قسمت اعظم آن از هدایای مالی افراد مختلف تامین شده است .طراحی پروژه در 1994 آغاز شد وتا 2001 ادامه یافت . زمان اجرای ان 3 سال بوده وبه سال 2001  به اتمام رسیده است .

 

 

 

روند طراحی پروژه:

محل اجرای QP کنار دریاچه میشیگان است .این موضوع در طراحی کالاتراوا تاثیر تعیین کننده ای داشته و کالاتراوا کوشیده است ساختمان جدید منظره طبیعی دریاچه را خراب نکند وبازدید کنندگان موزه هم بتوانند به راحتی منظره بیرون را تماشا کنند . بر این اساس ارتفاع QP کم د رنظر گرفته شد تا افق دریاچه به خوبی دیده شود .

اودراین باره می گوید : این پروژه شفاف و سبک است ودر نقطه مقابل ساختمان حجیم و فشرده سارینن قرار دارد .ودرجای دیگر می گوید :به جای اینکه فقط چیزی به ساختمانهای موجود اضافه کنم .می خواستم چیزی به نمای دریاچه اضافه کنم . پس کوشید م با حساسیت آشکار به فرهنگ دریاچه ساختمان را به قایقها ، کشتیها ی بادبانی ومنظرهی  همیشه در تغییر دریاچه پیوند بزنم .

این پروژه یک نمونه جالب از ارتباط سازنده بین کارفرما وطراح از یک سو وکارفرما وپیمانکار از سوی دیگر است .به گفته کالاتراوا در هیئت امنای موزه هنز میلواکی من کارافرماهایی داشتم که بهترین معماری ای را که می توانستم خلق کنم ،می خواستند خواسته آنها یک ساختمان استثنائی برای همشهریانشان بود .بنابراین طراحی پروژه نه از یک اسکیس خام بلکه از همکاری نزدیک با کارفرما به دست آمد.

در طراحی هر یک از اجزا ی مجموعه ‌‌(ساختمان اصلی موزه QP ،سایه بان و پل ورودی ) کالاتراوا ایده های خاصی داشت به عنوان مثال ساختمان اصلی موزه ،شیشه ای وشفاف در نظر گرفته شد تا بتوان منظره دریاچه را تماشا کردوسایه بان که بر بالای ساختمان قرار دارد درجه حرارت ونورداخل موزه را کنترل می کند .این بال با باز وبسته شدن خود روی محوطه موزه سایه می اندازد یا آن را روشن می کند .

سایه بان از نظر شکل ظاهری وعملکرد ،کاملا به (بال یک پرنده ) شبیه است .ایده بال پرنده ریشه در تز اصلی کالاتراوا در طراحی دارد :یک چیز ثابت در کارهای من وجود دارد .هرگاه فرصت پیدا کردم شی مکانیکی ومتحرکی بسازم .این کار راکرده ا م .چرا؟ چون ا زدیدگاه فیزیک ،نظم حاکم بر علم مکانیک دوجنبه دارد :زیبایی وپویایی .اما در واقع آندو جنبه یکی هستند .درک این موضوع بسیار مهم است که نیروهای درونی یک جسم شکل آرام وکریستالیزه حرکت آن جسم هستند ...........مادر جهانی زندگی می کنیم که حرکت و جنبش (عمکرد ) آن را تعیین می کند .

کالاتراوا در طراحی  پل کابلی ارتباط دهندة موزه و خیابان کوشیده است حرکت افراد را به یک سمت مشخص (ورودی موزه ) هدایت کنند. شکل ظاهری پل شبیه دکل یک کشتی است واین موضوع بیش از پیش احساس نزدیک بودن به دریاچه را در بیننده  تقویت می کند .طرح ریمان نمونه بارز دیگری است که استعداد وتوانایی منحصر به فرد کالاتراوا در طراحی پل را به اثبات می رساند . پل های کالاتراوا (که اغلب در اروپا ساخته شده اند ) از زیباترین واستثنائی ترین پلهای جهان هستند.

کالاتراوا وتیم اروپایی اودر طراحی معماری پروژه (شامل معماران و مهندسان ) باگروههای متعدداز امریکا همکای وارتباط تنگاتنگ داشتند :گروه مهندسان معمار Kahler Slater  , و شرکت Graef ,Anhalt  . Schloemer و شرکا مسئولیت امور سازه ،سیویل ومحیط زیست پروژه را برعهده داشتند وشرکت اجرایی G.C.Schmidt مسئول اجرای پروژه بود .طراحی باغچه ها وفضای باز اطراف موزه را Dan Kiley  معمار متخصص طراحی محوطه با همکاری شرکت Schloemer Graef ,Anhalt و شرکا انجام داده است .

 

 

 

مواد ومصالح استفاده شده :

حدودا 20000 یارد مکعب بتن با وزن تقریبی 81میلیون پوند در این پروژه استفاده شده است که اگر این مقدار بتن در قالب یک ستون مکعب با مساحت 1 متر مربع شکل بگیرد می توان به 102 مایل ارتفاع به آسمان برسد .

از آنجاکه پایین ترین طبقه در حدود 13 فوت زیرسطح صدساله دریاچه میشیگان قرارداد، 81 میلیون پوند وزن مرده 48 میلیون پوند فشار شناور را تحمل می کند .

اگرسازه خیلی سنگین نبود ،امکان شناور شدن آن با وجود بالا امدن آب در یاچه وجودداشت .

حدودا 100/2 تن استیل برای مسلح کردن بتن استفاده شده که حدودا 8/7 اینچ قطر دارد. این مقدار استیل اگر در کنار هم قرار گیرد می تواند به طولی در حدود 339مایل برسد (حدودا از میلواکی تا توین سیتی )

حدود 915 جام شیشه به صورت جدا (شامل درهای خروجی ) وجودارد .کمتر از 6درصد پنجره های شیشه ای با جهت استاندارد یعنی عمود یا صاف هستند وی بقیه کنج دار، مواج ویا ترکیب هر دو حالت کار شده اند .

 

بال در حال پرواز و برگ برایس سولی:

به خاطر حجم زیاد فلز لازم برای مسلح کردن بتن سنگ هایی با دانه بندی 8/3  اینچ به جای دانه بندی 4/3 اینچی لازم بود چون سنگ 4/3 اینچی به طور کامل در میان مفتول های فلزی قرار نمی گرفت .

به طور میانگین یک خانه دوطبقه به راحتی در هال پذیرش جا ی می گیرد میله فلزی که ستون برایس سولی را پوشش می دهد . حدودا فوت طول دارد . ترکیب کلی ارتفاع ستون ودیرک به اضافه ارتفاع عمارت جمعا به ارتفاع یک ساختمان 12 طبقه عادی است .

 

کف تابشی :

در زیر پوشش مرمری کف موزه هنر میلواکی کف تابشی وجوددارد که 6 مایل تیوپ پی . وی سی را شامل می شود و در آن در زمستان برای گرمایش آب گرم ودرتابستان آب سرد برای سرمایش جریان دارد.

اگر کف بیش از حد سرد شود سنسورهای نقطه شبنم ،به مهندس هشدار می دهند . نقطه شبنم نقطه ای است که رطوبت موجود در هوا به مایع می شود .

موزه چیلری با وزن 370 تن دارد که با محلول گلیکول سی درصد مخلوط می شود . این مکانیزم به موزه این امکان را می دهد که درجه آب را درمواقع ضروری برای روزهای بسیار گرم تابستان تا 22 درجه کاهش دهد .

 

 

مشخصات سازه ای عناصر تشکیل دهنده موزه:

ساختمان QP از چهار بخش اصلی تشکیل شده است :پارکینگ زیرزمینی ، گالری موزه ،پاویون و تراس جنوبی  .تمام اجزای سازه ای به کار رفت رادر این سازه ها بتنی هستند به جز قابهای A  شکل فولادی که بال پرنده روی آنها قرا گرفته است ودر عین حال سقف پاویون را نیز تشکیل می دهند .

 

پارکینگ موزه:

اعضای اصلی سازه ای در تراز پارکینگ (عناصر C1 و D1) به فاصله 9/2 متر از مرکز یکدیگر و به طور متناوب قرار گرفته اند . C1 به شکل نیم قوس است که دهانه ای در حدود 18متر را می پوشاند واز یک طرف روی عنصر مرکزی فونداسیون واز طرف دیگر روی دیوارهای بتنی اجرا شده روی فونداسیون قرارگرفته است .

D1 مشابه C1 است؛ با این تفاوت که مانند C1روی عنصر مرکزی فونداسیون قرار نمی گیرد .سطح مقطع C1 یک شش ضلعی است که عرض آن 3/1 متر وارتفاع مقطع آن متغییر (روی فونداسیون 5/. مترودرمحل برخوردبا دیوارهای بتنی روی فونداسیون 3/2 متر) است .

در عناصر C1 فولاد پس کشیده به کار رفته تا بتواند نیروهای جانبی ناشی ازعملگرد قوسی در خود عنصر نیز قوسهای بالایی را که روی عنصر قرار می گیرندتحمل کند . عناصر C1 مانند سایر اعضای قوسی شکل طبقه بالایی خود بارها را از طریق مفصلهای فولادی به قطر 127 میلی متر به تکیه گاه خود (فونداسیون ) وارد می کنند .به دلیل اینکه یک سازه بتنی معمولی در برابر حرکت جانبی از خود مقاومت نشان می دهند واین امر باعث ایجاد ترک در آن می گردد . در این پروژه از پایه های مفصلی استفاده شده است . این امر تغییر مکان راحت وبدون خسارت سازه را امکان پذیر می کند در این پروژه در محل اتصال همه اعضای قوسی شکل به پایه خود مفصلهای فولادی اجرا شده اند . هر مفصل دو بخش دارد یک بخش در بتن جاسازی و اجرا شده و بخش دیگر هنگام ساخت قوسهای بتنی در انتهای قوس تعبیه شده است .

به طور خلاصه می توان گفت عناصر c1  ، تکیه گاه اصلی برای عناصر D1 به شمار می روند . ارتفاع مقطع 3/2 متری قسمت افقی عناصر C1, D1 برای نیازهای تاسیساتی وجزئیات دستگاههای مکانیکی به پروژه دیکته شده است .

سقف پارکینگ از نوع دال بتنی مسلح باضخامت 15سانتی متر است که روی قسمت پایینی C1, D1 قرار گرفته است .

دال 10 سانتی متری کف گالری موزه (شامل دال بتنی 5/12 سانتی متری که روی یک عرشه فولادی 5/7 سانتی متری اجرا شده وعملکرد مرکب دارد) روی قسمت بالایی C1, D1 قرار گرفته است. فضای بین کف دال بین کف گالری و سقف پارکینگ ،محل قرار گیری بخش عمده تاسیسات مکانیکی ،برقی ولوله کشیهای پروژه است ودر ان سقف کاذب یا لوله های نمایان و داکتهای تاسیسات به کار نرفته است وعناصر سازه ای جلوه ظاهری زیبای خود راحفظ کرده اند .دسترسی به این فضای تاسیسات از طریق چند بازشود دایره ای درسقف پارکینگ انجام می گیرد . این باز شوها مانند نورگیر پارکینگ نیز عمل می کنند

 

 

 

گالری :

کالاتراوا برای گالری موزه یک سازه بتنی با ارتفاع کم طراحی کرد که از عناصر قوسی تشکیل شده است .سطح مقطع این قوسهای بتنی شش ضلعی و ارتفاع مقطع در طول قوس متغییر است .به طوری که ارتفاع مقطع نزدیک پایه ها (مفصلها ) کمترین است ونزدیک تاج به بیشترین اندازه می رسد . اسکلت سازه ای گالری از سه عنصر تشکیل شده که فاصله مرکز تا مرکز آنها 9/2 متر است ودر راستای شمال –جنوب قرار گرفته اند این سه بخش عبارت اند ا ز: A1 شرقی ، B1 مرکزی و A1 غربی . این سه عنصر مجموعا قوسهای سازه ای را تشکیل می دهند که دهانه ای درحدود 33 متر را      می پوشانند . در دوطرف هر قوس به مفصلهای فولادی به قطر5/7 سانتی متر که روی عناصر ساره نگهدارنده کف گالری (C1,D1 ) قرار گرفته اند       می رسد .عرض سطح مقطع عناصر A140 سانتی متر وارتفاع مقطع آنها نزدیک پایه های مفصلی 50 سانتی متر ودر بالا 70 سانتی متر است . دوعنصر شرقی و غربی  A1مانند یک پشت بند عمل می کنند وعنصر میانی B1  را نگه می دارند .عنصر B1  دهانه ای در حدود 6/17 متر را می پوشاند و مقطع ذوزنقه ای با عرض و ارتفاع متغیر دارد . ارتفاع مقطع از 1 متر در انتهای عنصر تا 7/1 متر در وسط دهانه تغییر می کند وعرض مقطع نیز ار 40  سانتی متر در دوانتهای عنصر تا 65 سانتی متر در وسط دهانه متغییر است ؛ بنابر این عناصر B 1 اعوجاج دارند

به دلیل لزوم دستیابی به سطوح بسیار صاف در این اعضا ،هنگام اجرا از قالبهای چوبی ساخته شده در محل کارگاه استفاده کردند . قالبها را با رنگ اپوکسی آغشتند تا سطوح صیقلی موردنظر حاصل شد ودر مورد خصوصیات قالب بندی در ادامه مقاله توضیحاتی ارائه خواهد شد .

 

 

 

پاویون :

پاویون در ورودی اصلی موزه ودرانتهای جنوبی گالری قرا ردارد و محور شرقی –غربی پاویون در راستای محور خیابان ویسکانسین نیز محور پل کابلی کنار موزه قرار دارد .پاویون رامی  توان به یک عضوتخم مرغی شفاف تشبیه کرد که در زیر بال پرنده قرارگرفته است .قطر دهانه پاویون در راستای شما ل- جنوب 6/17 متر ودرراستای شرقی – غربی 6/41 متر است .

سازه اصلی نگهدارنده پاویون و قابهای A شکل روی آن که وزن سایه بان راتحمل می کنند .یک تیر بیضی شکل غول پیکر است .طول محیط این تیر 180 متر است که فقط روی چها ر نقطه تکیه گاهی قرار گرفته است .قوسی از تیر که مقابل دریاچه میشیگان قرار دارد به اندازه 27 متر از محل تکیه گاههای خود کنسول شده است .شکل تیر محیطی شبیه سطح مقطع برش مایل یک توپ فوتبال (آمریکایی ) است بنابراین در هر نقطه از این تیر ، عرض وارتفاع خواهدبود .برای مثال ، در بخش انتهایی که بارها نسبتا کم هستند ارتفاع مقطع 40 سانتی متر وعرض آن 150  سانتی متر است .تیر در بخش مرکزی به مقدار قابل ملاحظه ای ضخیم تر است به دلیل شکل خاص وارتفاع تیر محیطی ،مدل خرپایی در آنالیز و طراحی آن به کار رفته است .برتری مدل خرپایی درتخمین بهتر تغییر مکانهای قائم تیر ست . با توجه به اینکه پاویون بارتیر عقبی  نگهدارنده کابلهای پل ونیز پایه سمت شرقی پل ریمان را تحمل می کند ، این دوعنصر نیروهای قابل ملاحظه ای بر آن وارد می کنند .برای کنترل ترک خوردگی وتغییر مکان تیر ونیز برای خنثی کردن اثر نیروی کششی اعمال شده از طرف پایه شرقی پل (عضو بومرنگ شکل ) از تندانهای پس کشیدگی برای مسلح کردن یال بالایی تیر محیطی استفاده شده است .این تندانهادر وسط مقطع یال بالایی خرپا کار گذاشته شده اند وبنابر این در تحمل لنگر خمشی مقطع دخالت نمی کنند .نیروی کششی افقی اعمال شده از طرف دکل پل نقش تعیین کننده ای در خنثی کردن لنگر ناشی از طره شرقی تیر محیطی دارد .

سقف پاویون کاملا شیشه ای است وبا قابهای فولادی A شکل ومحور مرکزی نگهداری می شود . در عمل محور مرکزی وقابهای A شکل نگهدارنده یکدیگرند . محور مرکز از یک لوله فولادی به قطر 5/63 سانتی متر وبه ضخامت 13میلی متر تشکیل شد ه است ومقطع قابهای A  شکل به شکل ناودانی است که همة این ناودانی ها به صورت تیر ورقی 18 ساخته شده اند. بخشهای قائم قابهای A شکل ارتفاعی حدود 4/1 متر دارند . در حقیقت اجزای قائم یک خرپای عمودی بزرگ هستند که وظیفة ایجاد پایداری جانبی برای کل مجموعه را به عهده دارد 17 قاب A شکل در پروژه به کار رفته است که زاویه ای 64/41 درجه با افق می سازند قابها با یک مجموعه از مقاطع قوسی شکل از جنس فولاد با مقاومت بالابه فاصله 5/2 متر (مرکز تا مرکز ) از یگدیگر به هم وصل شده اند ابعاد این مقاطع قوسی شکل 10*20 سانتی متر است طول بلندترین قاب A شکل بدون لحاظ کردن قسمت قائم آن 29 متر است و طول کوتاه ترین قاب 6/4 متر است .

کف پاویون در تزاز 6/11+ متر قرار دارد وتراز روی بلندترین قاب Aشکل 5/33+ متر است .

 

تراس جنوبی

تراس جنوبی پاویون از 9 عنصر G,F تشکیل شده است . این عناصر یک شبکه شعاعی راتشکیل  میدهند که در آن عناصر F نگاهدارنده اصلی عناصر G محسوب می شوند .هر دو عنصر G,F از توع بتن مسلح وبا میزان آرماتور مصرفی معمولی اند .

عناصر F به صورت قابهای دوطبقه اند که نقش تیریهای باربر را برای اتاق ملاقات درپایین واتاق جلسات در بالا ایفا می کنند .

عناصر G به صورت نیم کمانهایی به شکل حرف T هستندکه طول وارتفاع آنها متغییر و جنسشان از بتن مسلح است .این عناصر در پایین با مفصلهای فولادی به قطر 6/7 سانتی متر به کف تراس متصل می شوند .اتصال در بالا نیز به وسیله مفصلهایی به قطر 5 سانتی متر به قسمت بالایی عناصر F انجام می گیرد .

دال بتنی تشکیل دهنده تراس با پهنای  حدود 53 سانتی متر روی دیوار های بتنی که ورودی پارکینگ زیرین را می سازند قرار گرفته است .

بال پرنده هنرمندانه ترین شاخص عنصر پروژه توسعه موزه هنر میلواکی است .صحنه جالب باز یا بسته شدن بال پرنده تماشاگر را میخکوب می کند .

(حرکت ) ایده اصلی طرحهای کالاتراوا ست . آثار او تحرک پویایی را ذهن تداعی می کنند .اما بیشتر پروژه های اوردحالت (تعادل استاتیکی ) قرار دارند به عبارت دیگر ساختمان به خود ی خوددارای حرکت نیست . کالاتراوا ایده سازه ای با توانایی حرکت را پیش از پروژه میلواکی در پروژه درهای ورودی کارخانه Emsting و پروژه (ماشین سایه ) در موزه هنرهای معاصر نیویورک کار کرده بود . در پروژه اول کالاتراوا ورودی کارخانه را متحرک طراحی کرده است پروژه دوم سال 1993 در موزه هنر نیویورک اجرا شد .

کالاتراوا در باغ مجسمه های موزه یک سازه با انگشتهای بتنی طراحی کرد که همانند انگشتان دست انسان حرکت می کند وجابه جا می شود

 

مشخصات ظاهری بال پرنده

بال پرنده دو بخش شمالی وجنوبی دارد که بالای پاویون روی قابهای A شکل قرار گرفته اند طول این بال هنگام باز بودن 70 متر و وزن آن 100تن است بال پرنده افزون برزیبایی ،نور و گرمای ساختمان شیشه ای پاویون را نیز تنظیم می کند هرروز ساعت 10 که موزه باز می شود .بال پرنده  نیز باز می شود وروی ساختمان را می پوشاند باز شدن کامل ، 4 دقیقه طول می کشد باز شدن بالها و سایه آن روی زمین ، توجه رهگذان را جلب می کند بال پرنده در طول روز نیز برای خوشایند تماشاگران ،یک باربسته و دوباره باز می شود .

 

 

 

مشخصات سازه ای بال پرنده :

بال پرنده از دونیمه تشکیل شده است  . هر نیمه بال 36پره با طول متفاوت دارد و این پره ها با فاصله گیرهای فولادی ، در فاصله منظم به گونه ا ی به هم  متصل شده اند که هر بال مانند یک مجموعه صلب و یکپارچه عمل می کند پره های هر دونیمه به یک محور مدور فولادی متصل می شوند .قطر مقطع این محور فولادی 35 سانتی متر و ضخامت جداره آن 5 سانتی متر است و برای اتصال پره ها به محور مرکزی ، اتصالات دایره ای شکل (doughnut) و برای اتصال هر پره به doughnut 24 پیچ  به قطر 28 میلی متر به کار رفته است .تمام پیچها از نوع لغزشی واز جنس  فولاد با مقاومت بالا هستند .

علاوه بر 72 عددdoughnut  متصل به محور مرکزی بال ،22 پیستون هیدورلیکی ( 11پیستون درهر طرف ) با مکانیسم خاصی به آن متصل شده اند که با انتقال نیرو به محور مرکزی بال پرنده راحرکت می دهند .

طول پره های بال پرنده متفاوت است طول بزرگ ترین پره 31 متر وکوتاه ترین پره 6/6 متر است مقطع پره ها قوسی شکل با گوشه های گرد و عرض 33 سانتی متر است .ارتفاع مقطع پره ها متغییر است واز 40 سانتی متر در نوک پره تا 100 سانتی متر در محل اتصال به محور مرکزی تغییر می کند .

ضخامت جداره مقطع پره ها نیز متغییر است وا ز3 میلی متر در نوک پره ها تا 10 میلی متر در محل اتصال تغییر می کند .

 

روند طراحی بال پرنده :

طرح بال پرنده از آغاز پروژه تا مرحله اجرا مرتب تغییر کرد وتکامل یافت .در طرح اولیه ، جنس پره هااز مواد کامپوزیت الیاف کربن در نظر گرفته شده بود وپره ها بااجزای فولادی به محور مرکزی متصل می شدند . اما اتصال پره های کامپوزیت به محو رفولادی بسیا ردشوار وگران وازمایشهای کنترل کارکرد ان نیز پرشمار و پر هزینه بود .

به همین دلیل فولاد برای کل سازه بال برگزیده شد و کالاتراوا پروفیل موردنظر خود را با این فرض پیشنهاد کرد .

در نتیجه مهندسان آمریکایی مسئول طراحی سازه پروژه ساختمان زیر بال را دوباره آنالیز و طراحی کردند .چون به کاربردن فولاد باعث سنگین تر شدن بال شده بود .

محاسبه اثر نیروی باد ،یکی از مهم ترین مسائل در طراحی بال پرنده بود.برای محاسبه دقیق اثر باد روی سازه یک ماکت با مقیاس 400: 1از بال پرنده و بخشی از ساختمان زیر آن ساخته شد . ساختمانهای اطراف نیز در این ماکت مدل شدند .سپس این ماکت درتونل باد آزمایش شد .

دو هدف اصلی این آزمایش عبارت بود از 1- مطالعه ناپایداری احتمالی آئرودینامیکی بال و 2- تعیین دقیق نیروی اعمال شده واز وزش باد بر سازه .

در آغاز مهندسان طراح بال پیشنهاد کردند برای به حداقل رساندن لرزش وارتعاش با ل، پره های آن محکم به هم بسته شوند تا نسبت به هم حرکت نسبی نداشته باشند .برای آزمایش سه حالت درنظر گرفته شد : بال در حالت باز ، بال در حالت نیمه باز وبا ل در حالت یک چهارم باز .نتایج آزمایش نشان داد بال از نظر آئرودینامیکی پایدار است ودر مقابل وزش باددچار حرکات ناخواسته نمی شود .نتیجه این ازمایش ها سرعت حدی بادررا هم معین کرد سرعت حدی باد بیشترین سرعت است که با ل میتواند در ان باز بماند

 

 

 

عملکرد بال پرنده

باز وبسته شدن بال پرنده بحرانی ترین وپیچیده ترین عملکرد ساختمان موزه هنر میلواکی است .اگر این عملکرد  از کنترل خارج شود این پروژه صد میلیون دلاری خسارت هنگفتی می بیند به همین دلیل ،سیستمهای کنترل بال پرنده با دقت زیاد و پیش بینی همه موارد ممکن طراحی وساخته شده اند .

شرکت Oilgear مستقر در شهر میلواکی سیستم کنترل کننده را طراحی کرده است .این شرکت ا ز1970 به این سو با شرکت Rockwell Automation در طراحی پروژه های بزرگ ماشینها ی صنعتی وصنایع هوا –فضا  همکاری داشته است . عمده ترین چالش شرکت Oilgear در (زندگی بخشیدن ) به طرح کالاتراوا  طراحی سیستمهای هیدولیکی به گونه ای بود که پایداری بال بدون ارتعاش با حرکت نوسانی تضمین شود همچنین سیستم هیدرولیکی باید بدون نشت درونی و نشت بیرونی کار می کرد .

سیستم مولد حرکت در بال پرنده 4 جز ء اصلی دارد :

·        یک نیروگاه کوچک هیدورلیکی با پمپها ،موتورهای ایجاد نیروی محرکه و دیگر سخت افزارهای تولید کننده نیرو

·        22 سیلندر هیدرولیکی با آرایش 11 سیلندر در هر طرف محور مرکزی

·        مانیفولدهای هیدرولیکی که منطق عملیاتی سیستم را مشخص

می کند

·        یک سیستم کنترل الکترونیکی

حرکت بال پرنده از دوراه کنترل می شود :اتوماتیک و دستی . در روش اتوماتیک بال با برنامه ریزی وبه طور اتوماتیک باز ویسته می شود و به شرایط محیطی وجوی نیز حساسیت نشان می دهد . سرعت باد ، رعد و برق و فشار هوا ممکن است به بال پرنده خسارت بزنند  که بسته به شدت آنها این بال واکنش مناسب نشان می دهد که مثلا یک سیستم  محافظت در برابر رعد وبرق درمرکز کنترل وجود دارد که میزان با رالکتریکی استاتیک هوارا پیوسته اندازه گیری ورعد وبرق را پیش بینی می کند . در نتیجه بال بسته می شود حسگرهای اندازه گیری سرعت باد نیز وجوددارندکه اگر سرعت باد از38 کیلومتر بر ساعت بیشتر شود بافرستادن علامت به مرکز کنترل بال را می بندد .همچنین یک وسیله اندازه گیری فشار ،هنگامی که فشار بر هر سانتی متر مربع از مساحت بال از 280 کیلو گرم بیشترشود (مثلا به دلیل وجود برف یا کریستالهای یخ ) با فرستادن پیام به مرکز کنترل واکنش مناسب نشان می دهد .

اگر سیستم کنترل اتوماتیک درست کار نکند . علاوه بر کنترل اتوماتیک با روش دستی حرکت بال را کنترل می کنند .این کار بامکانیسمهای الکتریکی وهیدرولیکی امکان پذیر است  . با فرمان مستقیم به سیستم محرک بال عملکرد موردنظر انجام می یابد . در هر دور روش کنترل اتوماتیک ودستی ، سیستم کنترل با فرستادن پیام   درصفحه مانیتور .اپراتورهای مسئول را از وضعیت وعملکرد بال پرنده در هر لحظه آگاه می کند .

بال پرنده از زمان آغاز کار در اکتبر 2001 در 98 در صد موارد به خوبی کار کرده است . این دقت بسیار خوب سیستم کنترل پروژه را نشان می دهد .

 

پل ریمان

پل ریمان ارتباط بین موزه وخیابان اصلی را برقرا رمی کند و با محور مرکزی وپاویون هم محور است .این پل از نوع پلهای کابلی است و دهانه ا ی درحدود 71 متر دارد .9 کابل فولادی از نوع           locked-coil در قسمت جلو و 18کابل فولادی به قطر 4/18 میلی متر در سوی دیگر پل را بر پا نگه می دارند . 9 کابل جلو به دکل فولادی زاویه دار به طول 60 متر متصل شده اند واز طریق ان بارعرشه پل را به زمین منتقل می کنند . مقطع دکل به شکل دایره است وقطر آن را 56 سانتی متر در قسمت پایه تا 99 سانتی متر در محل اتصال پنجمین کابل و سپس تا سی سانتیمتر در قسمت بالایی متغیر است. قطر 8 کابل اول 5 سانتی متر وقطر آخرین کابل 5/3 سانتی متر است .قطر آخرین کابل کمتر است زیرابارکمتری تحمل می کند و باید سبک تر باشد تا شکم ندهد .

دکل پل با افق زاویه 36/48 درجه می سازد . و موازی با محور مرکزی پاویون است واین دکل در قسمت پشت با 18 کابل فولادی که به تیر پشت متصل هستند درحالت تعادل قرار گرفته است .

مقطع اصلی پل از فولاد وبه شکل 5 ضلعی بسته است وبه صورت یک سازه (تنش دار در جداره ) عمل می کند به این معنی که تیر وشاه تیری در داخل آن وجود ندارد و برای تحمل تنشهای ناشی از بار برف ، باد وبار مرده عرشه فقط به دیوارهای اطراف وعرشه پل متکی است . ارتفاع متطع پل 60 سانتی متر است وعرض آن 5 متر است وروی آن دوجان پناه به ارتفاع 60 سانتی متر قرا گرفته است .

یک عضو چکشی از اتصال ورقهای فولادی از طریق جوش ساخته شده اوروی یک جفت پایه فواردی به شکل بومرنگ قرا گرفته است و این بومرنگهای فولادی نیز از اتصال ورقهای با جوش ساخته شده اند ودر منتهی الیه غربی پل به قسمت بالایی تیر محیطی پاویون متصل شده اند تا یک سازه کاملا یکپارچه را به وجود آورند .

 

خاکبرداری واجرای فونداسیون پروژه

سایت پروژه موزه هنر میلواکی بخشی از بستر دریاچه میشیگان است که با عقب نشینی به وجود آمده است این سایت در گذشته محل دفن زباله بوده به همین دلیل پیش از اجرای پروژه برای اطمینان یافتن از بی خطری منطقه تحقیقات گسترده زیست محیطی و بهداشتی انجام گرفت .

به دلیل مجاورت با دریاچه و با توجه به اینکه عمق خاکبرداری پروژه چندین متر پایین تر از سطح دریاچه بود هنگام عملیات اجرایی با کوبیدن سپرهای فولادی و ایجاد یک بستاب در دور محوطه پروژه دیوارهای محدود خاکبرداری پایدار شد . علاوه بر این به دلیل نفوذ اب از کف ودیواره ها ی اطراف 4 پمپ 6 اینچ به صورت شبانه روزی وظیفه تخلیه آب از محوطه گود برداری رابه عهده داشتند تا اجرای قالب بندی وعملیات اجرایی سازه در شرایط مناسب امکان پذیر باشد .

خاک محل پروژه ترکیبی از رسوبات ته نشین شده دریاچه وزباله های قدیمی  بود وحالت ناپایداری داشت و پیش بینی رفتارآن امکان پذیر نبود . به همین دلیل سیستم پی گسترده برا ی فونداسیون پروژه انتخاب شد.

پهنای این پی بسیار بزرگ 60سانتی متر وعرض آن 18 متر است که از دو طرف به دیوراه های بتنی می رسد ودر مرکز آن یک عضوتیر مانند قرار گرفته است این عضو از بتن مسلح است عرض مقطع آن 7/2 متر وارتفاع مقطع آن 4/1 متر است ودر قطعه های 6 متری به صورت سرتاسری در طول فونداسیون اجراشده است روی این تیرپایه قوسهای پایینی که سازه پارکینگ راتشکیل می دهند قرار گرفته اند برا ی اجرای فونداسیون پروژه در حدود 2300 متر مکعب بتن مصرف شد. تراز زیر فونداسیون در محل پارکینگ 3/2 –متر ودرقسمت شمالی پاکینگ (در محل فضاهای تاسیساتی ) 4/4-متر است  .با توجه به وجود آب در کنار فونداسوین هنگام آنالیز وطراحی فونداسیون اثر فشار هیدوراستاتیکی آب با فرض سطح آب در تراز 2/1+ متر محاسبه شد (در شرایط استثنائی ).

در آغاز عملیات اجرایی ، سطح آب نسبتا پایی وردتراز 3/. متر قرار داشت وجود اب موجب اهمیت یافتن دوموضوع درطراحی وساخت شد :لزوم واترپروف کردن ساختمان (که دارای سیستم زهکش دائمی نیست ) و توجه به اثر نیروی آب بر سازه (اثرات شناوری )

سطح بتن ترکهای ریز دارد که با گذشت زمان گسترش می یابند حتی درصورت استفاده از یک لایه بسیار ضخیم بتن (مانند ضخامت 60 سانتی متری فونداسیون پروژه) پس از گذشت زمان طولانی احتمال نشت اب وجود دارد برای واتر پروف کردن ساختمان ایده ساده و بسیار موثر گذاشتن یک لایه رس فعال (بنتونیت ) در زیر فونداسیون وسطح خارجی دیوارها اجرا شد . بنتونیت به محض برخورد با آب منبسط می شود و به اصطلاح (باد میکند ) این ویژگی بنتونیت یک لایه محافظ دائمی عایق رطوبت پیرامون ساختمان به وجود می آورد .شاید نتوان باور کرد رس بتواند چیزی را واتر پروف کند اما واقعا     می تواند .

درباره شناوری سازه باید گفت ساختمان واقعا روی خاک زیر آن شناور است وبدین صورت طراحی واجرا شده است سطح اب بالا در محل سایت نیروی ارشمیدس را او وزن ساختمان بیشتر کرده بود از این رو لازم بود با افزودن بر وزن ساختمان ضریب اطمینان مناسبی در برابر اثر شناوری به دست آید .برای این کار باید وزن مرده اضافی به وزن ساختمانی می افزودند که این کار با افزودن یک لایه شنی به ضخامت 60 سانتی متر روی فونداسیون انجام شد این لایه شنی علاوه بر داشتن نقش پایدار کننده ساختمان به عنوان محل عبور لوله های تاسیسات وبه عنوان لایه زیر سازی برای دال کف نیز عمل می کند .

 

مصالح اجرایی قالب بندی اجرای سازه ای:

پروژه موزه هنر میلواکی مانند دیگر اثار کالاتراوا ترکیب پیچیده ای از سطحهای منحنی وحجمهای تندیس گونه است او از دوران تحصیل در رشته مهندسی ساختمان به سطحها وحجمهای نامستقیم علاقه داشت وعنوان تز دکترای سازه اش (قابلیت تاشدگی قابهای فضایی ) بود .

چون هیچ شرکت ساختمانی ،پروژه ای با این مقدار سطحهای منحنی اجرا نکرده بود تجربه و راه حل آماده ای برای اجرای این طرح کالاتراوا وجود نداشت ودراین پروژه شاغولی بودن یا مستقیم بودن معنی نداشت وفرمهای موجود معیارهای ساختمانهای معمولی رانقض میکرد ازین رو هر گام پروژه با همکاری پیمانکاران ومعمار پیش می رفت .آنها درهر مرحله راه حلهای اجرایی را پیش بینی و موفقیت آمیز بودنشان را آزمایش می کردند . با توجه به نمایان بودن بخش بزرگی از سازه هنگام ساخت اجزای بتنی دو موضوع بسیار مهم بود :اجرای سطحها با انحنای مورد نظر طراح و رسیدن به سطوحی بسیار هموار وصیقلی با ظاهر مناسب .

باتوجه به اینکه سطوح ساختمان به خصوص در قسمت پارکینگ قوسهاوتیر محیطی ازنظر زیبایی و غیر خطی بودن کم نظیر هستند به نحوه قالب بندی هر یک اشاره می کنیم :

 

پارکینگ:

پارکینگ موزه در سطحی پایین تر از سطح دریاچه میشیگان وروی یک فونداسیون گسترده اجرا شده است .هنگام ساخت سازه پارکینگ یکی از مسائل بسیار مهم جلوگیری از نفوذ اب به داخل محوطه ساخت وخشک نگهداشتن ان برای قالب بندی بود .علاوه بر ان در طرح کالاتراوا باید در امتداد دیوارهای منحنی 22شیار به ابعاد 2/2*8/3 سانتی متر اجرا می شد که فاصله انها از هم 15سانتی متر بود ودر کل طول 60متری پارکینگ ادامه داشتند از انجا ک هر گونه نامحور بودن این شیارها خدشه جدی در دید بازدید کنندگان موزه به وجود می آورد هنگام قالب بندی با روشهای پیچیده سطوح یک دست و همباد ساخته شد .

 

تیر محیطی:

شکل خاص تیر محیطی ،متغیر بودن سطح مقطع و طره ا ی بودن ان روند قالب بندی و اجرای ان را بسیار پیچیده وحساس کرد برای قالب بندی نخست یک قالب با دیواره های مسطح  دراستای پیش بینی شده تیر محیطی بسته شد عرض این قالب در هر نقطه بیشتر از عرض تیر دران نقطه بود باتنظیم ارتفاع وموقعیت این قالب اولیه سطوح مبنای لازم برای اجرای تیر به وجود امدند سپس روی این قالب قالبهای ثانیویه که انحناها وخمهای تیر را شکل می دادند بسته شدند .

ساختن اجزای قالبها یثانیویه فقط باکامپیوتر وبرش لیزری امکانپذیر بود نخست به کمک CAD شکل قالبها را در کامپیوتر ترسیم می کردند سپس با لیزراین شکلها برا برتخته چندلا می بریدند دقت برش قطعات بسیار بالا ودرحد 4/0 میلی متر بود که دستیابی به انحنای مورد نظر را میسر می ساخت .

 

قوسها:

اجرای قوسها (به خصوص قوسهای تشکیل دهنده گالری )یکی    از مشکل ترین بخشهای روند اجریای بود به دلیل نیاز به سطوح بسیار همواردارای انحناهای متعدد هنگام ساخت قالبها قطعات را بسیار ریز می بریدند و کنار هم سوار می کردند ودر برخی موارد عرض هر قطعه قالب حدود 5/2  سانتی متر بود .

چون در قوسها هیچ لبه مستقیمی وجودندارد برای تراز کردن قالبها نخست به کمک پلاتر اندازه های واقعی هرقالب با مقیاس واقعی و با نشانه هایی برای ترازکردن چاپ می شد و سپس با چسباندن این نقشه ها روی قالبها آنها را ترازو همباد می کردند بتن ریزی قوسها وسایر اجزای سازه ای نیز به دلیل تراکم ارماتورها وشکل خاص اجزا به روشهای خاصی انجام یافت .

 

محوطه سازی:

طراحی محیط و منظر بیونی موزه یکی از بخشهای مهم طاحی بود که Dan Kiley معمار معروف محیط ومنظر آن را به انجام رساند اورد طراحی خود کوشید با شبکه پیچیده ای از باغچه ،پرچین ، پلازا و فواره های زیبا منظره ای خلق کندکه با کار کالاتراوا همخوانی داشته باشدومانند ساختمان موزه دینامیک و پر انرژی باشد .

سایت در برگیرنده باغچه و دیگر اجزای محوطه به شکل مستطیل ودر اندازه 30*180 متر است وچند پر چین با بوته هایی به ارتفاع 3متر باغچه را به 5 قسمت تقسیم کرده اند که هرکدام ا ز این قسمتها چمن کاری شده ودر دو انتها به میدانگاه سنگ فرش شده منتهی می شوند . وسط هر میدانگاه فوراه هایی با ارتفاع پرتاب آب 15 متر درون یک حوض به قطر 12 متر اجرا شده است .میدانگاهها با یک جوی باریک ( با عرض حدود 90 سانتی متر ) به هم متصل شده اند واین جوی در تمام طول باغچه ها اجرا شده است . درون جوی یک ردیف فواره ، دیواره آبی با ارتفاع 8/1 متر با نورپردازی جالب به وجود می آورد .

با توجه به نزدیکی پروژه به دریاچه وامکان وزش باد در جهتها و با سرعتهای مختلف برای حفظ جلوه ظاهری فواره ها یک سیستم پیچیده به کار رفته است در این سیستم پمپهای فواره ها باحسگرهای حساس به باد کنترل می شوند وبسته به شدت باد میزان پمپاژآب تغییر می کند .

 

باغ کاداهی:

فواره باغ کاداهی هفت مخزن جداگانه دارد که در حدود 000/12 گالن آب را ذخیره می کنند هرکدام دارای دو فواره وپنج راه اب هستند .این سیستم به هیچ نگهدارنده شیمیایی نیاز ندارد چرا که همه آب را نور فرانبفش فراوری می شود که دریک سیستم فیلتر آب قرار گرفته است .

مقایسه قسمت الحاقی موزه ساخت کالاتراوا با بوئینگ 400-747  :

طول بال بوئینگ 400-747: 211فوت، طول بوئینگ 400/747-:240 فوت بال برک برایس سولی :217فوت    طول عمارت کوادراسی :293 فوت

گنجایش بوئینگ  400- 747 : 416 نفر بدون در نظر گرفتن کارکنان

گنجایش هال شیشه ای :800تا 500اگر صندلی گذاری شود :

وزن بوئینگ 400-747: 398780 پوند

وزن کلی ساختمان :83میلیون پوند

مقایسه قسمت الحاقی موزه ساخت کالاتراوا باسازه های معروف دنیا :

ارتفاع برج پیزا : 185فوت   طول سازه ای : 198 فوت

زاویه خم شدن برج پیزا : 23/5 درجه

زاویه خم شدن سازه : 64/41درجه

تاثیری که میلواکی بر کالاتراوا داشته جالب است : درتمام مدتی که در میلواکی کار می کردم حتی لحظه ای هم فراموش نکردم که در جایی هستم که به فرانک لویدرایت حیات بخشید .اکنون خیلی بهتر ،جسارت ، شجاعت واحساس اورا نسبت به تکنولوژی و محیط ومنظر درک می کنم .

 

سالن کنسرت تنریف :

آقای کالاتراوا در سانتاکروز تنریف بزرگترین شهر از جزایر هفتگانه قناری پروژه ای اجرا کرده است . این سالن در ساحل لس لیانوس سانتا کروز (پاییتخت تنریف ) قرار دارد و بین پارک مارینه و در کنار فرودگاه این جزیره قرار دارد بالای فضای اصلی آن در شکلی به صورت مخروط مایل 1600 صندلی قرار گرفته است ، یک سایبان بال مانند در حدود 200 پا بالا رفته و بعد به سمت زمین برگشته است .

 

ساختمان میتواند به صورت یک کبوتر قمری – هلال ماه- پلک چشم – یک موج آب – یک کلاه خود – یک کف برگ گل ظریف جرجیا  اکینا ، به نظر برسد. خصیصه سالن اپرا این است که هرکس آن را میبیند می خواهد آن را به چیزی تشبیه  کند. .
 این پروژه سالن کنسرتی با ظرفیت 1800 نفر و تالار موسیقی برای 400 نفر را دارا است . تالار موسیقی ، سرویسهای عمومی واتاقهای تعویض لباس همگی از بازالت ( نوعی سنگ آتشفشانی محلی) پوشیده شده اند. آرکهای بزرگ که به فاصله 50 متر از هم قرار دارند ، به عنوان ورودی هنرمندان است.

 

پل زن  در بوینس آیرس- آرژانتین :

پل زن تنها کار کالاتراوا در آمریکای جنوبی است این پل عابر پیاده به طول 335 پا به سه بخش تقسیم شده است ، که دارای دو بخش ثابت و یک بخش متحرک است بخش مرکزی پل به گونه ای طراحی شده تا بتواند 90 درجه بچرخد تا سیستم حمل و نقل آبی در میان آن انجام شود ، در حالیکه دو قسمت ثابت آن به پیاده رو های کناره ها متصل است . بخش اعظم وزن  پل  روی تکیه گاههایی سوار میشود که دارای موتورهایی برای چرخاندن پل است .

این پل به صورت تکه تکه در ویکتوریای اسپانیا ساخته شد و در طول 5 ماه به آرژانتین انتقال داده شد.

خواسته شده بود که این پل از یک موزیک اسپانیایی الهام بگیرد . پل تصویری از رقص دو نفره تانگو است ،در حالیکه مرد ، زن را که بدنش در حالت افقی قرار دارد و پشتش به زمین است نگه داشته.

الهام از رقص تانگو در طراحی پل

 

 

 

برج مخابراتی بارسلون:

شهر Barcelona  جایزه اولین را در رقابتی در سال 1989 برای طراحی یک برج ارتباطی تلویزیونی که برای بازی های المپیک که قراربود درسال1992 برگزار شود به من داد برج  Montjuic  در تپه های Collserola serra  در شمال شرقی Barcelona  قراردارد252 متر ارتفاع دارد با یک استوانه بتنی  با ضخامت 7 متر وسکوهای فولادی ویک قله ی مزین شده با فایبر گلاس .بزرگترین پایه ی آن 22 متر ضخامت دارد این سازه ی  پیوسته از یک استوانه مرکزی که تعدادی سکوی بر آمده به ان متصل شده است تشکیل شده که با فایبر گلاس آبی تزئین شد ه تا فرمی مانند چراغ بسازد وشفاف ونورانی باشد تا آمیزه ای ازآسمان وچیزهای اطرافش را نورانی وروشن کند . ومحکم شده با کابل های ثابتی هر 1 چهارم را قرار گرفته تاسازه را محکم واستوار سازد.همچنین به منظور کاهش نوسان وحرکت کردن وفراهم کردن یک ستون بسیار باریک است

برج تروسو:

من به مجسمه علاقه مندم وتکنیک های مهندسی رابرای پیشرفت توازن وشکل های جالب به کار می برم این ها 2 عامل برای درست کردن (مجسم کردن ) در مجسمه Big torso  هستند که با هم توسط یک سیستم که تقریبا نا مرئی است نگه داشته شده اند. سنگهای Torso ایستاده به طور ساده ای روی هم قرار گرفته اند.که بامخروط cone جدا شده اند. مجسمه ی دیگر Twisting Torso پیچیده شده به دورش ومی توانید ببینید که هرکدام از قطعات آنها فقط با 2 مخروط کوچک محافظت می شد.

این همانند یک بخش استخوانهای مهره .در این سری ها مجموعه ی شبیه دیگری است به نام Runnig torso وهرکدام از بچه ها کمی یکدیگر ر ابه جلو فشار می دهند ودر جای خود قرار دارند وتوسط سیمی از عقب محکم شده انداین عقیده دریک مجسمه بزرگ به کارگرفته شد ما 7 هشت ضلعی بتنی ساختیم هر کدام از آنها روی دیگری قرار داشت وتوسط کابلی جداگانه نگه داشته می شد تمام بنا وزنی به اندازه ی 90 تن و50 تن ارتفاع  داشت .

طرح دیگر قرار دادن یک چیز سنگین در بالا وگذاشتن نور در آن به منظور ساخت یک نوع مجسمه این پایه واساس پل دیگری بود این طرحی بود که یک توازن رابین تیر و سکوی پل ایجاد می کرد. فشار متغییر گرفته می شود با عکس العمل  در تیر با این نتیجه که همیشه فشار در هسته تیر است

 

 

 

نقد:

کالا تراوا دیدگاهی بسیار متفاوت از مدل ذهنی معاصر ارائه می دهد که بیشتر واقع بینانه و عملی به نظر می رسد و شاید کاری بیش از یک طراحی عادی انجام می دهد او به دنبال ایده های مجرد هست ایده های منطقی و عملی را بر می گزیند و کاری انجام می دهد که غیر از نتیجه تفکری خام و مجرد است و ساختمان های او بسیار جسورانه است یعنی در فضاهای شهری بنا به صورت لکه بسیار پررنگی بر کالبد شهر است. تمام مصالحی که او استفاده کرده به صورت آشکار (Expose) می باشد و توجه به ماهیت مصالح یک ساختمان به عنوان جانشینی برای فضاهای خالی ، بنا را به صورت یک کل موفق در می آورد. که مصالح فضا را تعریف می کند و علاوه برآن انسان بر ریتم و تکرار بیشتر تمرکز می کند او همیشه در کارهایش از طبیعت الهام گرفته همان طور که در پایان نامة دکترای خود به نام قابلیت تا شدگی سازه ها با این شعار که « طبیعت هم مادر است هم معلم» به تمام کارهای خود جهت داده است از نظر او دو ویژگی برجسته در طبیعت وجود دارد که بسیار در خور ساختمان است یکی استفاده بهنیه از مصالح و دیگری توانایی موجودات زنده برای دگرگونی رشد و حرکت به ویژه حرکت که به شکل خاصی برای او سرچشمة الهام واقعی بوده است او در موزه میلواکی هم از طبیعت الهام گرفته تلفیق فرم های ارگانیک و ابداعات تکنولوژیک. بخش اضافه  شده به موزه میلواکی از المان هایی تشکیل شده که از دریاچه روبروی موزه ملهم شده است که بادگیرهای متحرک استیل ملهم از بال پرندگان، پل پیاده رو کابلی با دیرک بسیار بلندش از فرم قایق های بادبانی و گالری یک طبقه منحنی یادآور موج. او می گوید: « می خواستم به جای اضافه کردن چیزی به  ساختمان باقی مانده چیزی به دریاچه روبرو اضافه کنم، بنابراین سعی کرده ام ساختمان را با توجه به حساسیت های خاص فرهنگ دریاچه – قایق ها بادبان ها و منظرة همواره در حال تغییر به محیط اطراف القا کنم.»


 

منابع :

http://www.calatrava.info/worksearch2.asp

http:// en.structurac .de/structunes/data/photos.cfm

http:// en.wikipedia.org/wiki/Santiago calatrava

http:// www.archiplanet.org/wiki/Santiago calatrava

 

- پاکزادیان ، نگار  .موزه هنر میلواکی .معماری و فرهنگ ،شماره 25 .سال هشتم ص 103-100.

- صدیق پور ، رابین و رانائل ، ساختمانی که پرواز می کند ! ،معمار 28 .سال 1383 ص 131-124 .

- ؟ ، سانتایاگو کالاتراوا ، یادمان ، شماره 41 . مرداد 1385 .ص 42-41 .

- اسلوسر،کاترین ، ثلعینی چشمگیر ، شریفی ، سرمه . معماری و شهر سازی ،دوره 8.شماره 52-53 . خرداد –تیر –مرداد –شهریور 1378 .صفحه -86-84.

+ نوشته شده در  89/08/02ساعت 6:32 بعد از ظهر  توسط محمد هادی فرمانی  |